„Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię” – te słynne słowa najlepiej oddają skalę przełomu, jakiego dokonał Mikołaj Kopernik – astronom, matematyk, lekarz, prawnik i ekonomista, twórca teorii heliocentrycznej, która na zawsze zmieniła obraz świata.
19 lutego obchodzimy Dzień Nauki Polskiej – święto ustanowione ustawą z 9 stycznia 2020 r., przypadające w dniu urodzin wielkiego uczonego. Data ta jest wyrazem uznania dla jego przełomowego wkładu w rozwój nauki oraz symbolicznego uhonorowania wszystkich polskich badaczek i badaczy.
Uczony wielu talentów
Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 r. w Toruniu. Studiował na Akademii Krakowskiej w Krakowie, a następnie w Bolonii i Padwie, gdzie kształcił się w zakresie prawa kanonicznego i medycyny. Doktorat uzyskał w Ferrarze. Był człowiekiem renesansu – łączył zainteresowania astronomiczne z praktyką medyczną, działalnością administracyjną oraz refleksją ekonomiczną.
Większość swoich obserwacji astronomicznych prowadził we Fromborku. To właśnie tam powstało jego najważniejsze dzieło – De revolutionibus orbium coelestium, w którym przedstawił teorię heliocentryczną. Publikacja ta zapoczątkowała rewolucję naukową zwaną przewrotem kopernikańskim.
Nauka jako fundament wspólnoty
Ustanowienie Dnia Nauki Polskiej – jak podkreślono w uzasadnieniu ustawy z 2020 roku – jest wyrazem najwyższego uznania dla dokonań rodzimych naukowców w ponad tysiącletniej historii naszego państwa. Nauka przez stulecia stanowiła kluczowy impuls do rozwoju intelektualnego, społecznego i gospodarczego – również w czasach wojen, rozbiorów i okupacji.
Wśród najwybitniejszych polskich uczonych, obok Mikołaja Kopernika, wymienia się m.in. Jan Heweliusz, Ignacy Łukasiewicz, Maria Skłodowska-Curie oraz Stefan Banach. Ich osiągnięcia – od teorii heliocentrycznej, przez lampę naftową, po odkrycie radu i rozwój nowoczesnej matematyki – na trwałe zapisały się w historii światowej nauki.
Inspiracja dla współczesnych
Dla Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika 19 lutego ma wymiar szczególny. Patron naszej Uczelni przypomina, że odwaga w myśleniu, interdyscyplinarność i wierność prawdzie są fundamentem rozwoju nauki.
Dzień Nauki Polskiej to nie tylko upamiętnienie dorobku Mikołaja Kopernika, lecz także zobowiązanie wobec przyszłości – do prowadzenia rzetelnych badań, kształcenia kolejnych pokoleń uczonych i budowania silnej pozycji polskiej nauki w świecie.
