Komisja Europejska ogłosiła rozpoczęcie konsultacji w sprawie przyszłego Aktu o Europejskiej Przestrzeni Badawczej (EPB). Do 10 września 2025 r. naukowcy, przedstawiciele środowisk akademickich, przedsiębiorcy oraz wszyscy zainteresowani mogą przekazywać do Komisji Europejskiej swoje opinie, badania i analizy dotyczące tego dokumentu.

Planowany Akt o EPB ma na celu stworzenie jednolitego rynku dla naukowców, wiedzy i technologii – określanego jako „piąta wolność” Unii Europejskiej. Jego główne założenia obejmują m.in.: zwiększenie konkurencyjności UE i jej zdolności przyciągania inwestycji oraz talentów, stymulowanie innowacji i redukcję luki innowacyjnej w stosunku do innych gospodarek światowych, uczynienie Unii Europejskiej najbardziej atrakcyjnym miejscem pracy dla naukowców i innowatorów.

Projektowane przepisy mają również rozwiązywać problemy związane z rozdrobnieniem ram regulacyjnych, nierównomiernym poziomem inwestycji w badania i rozwój, barierami w wymianie wiedzy oraz ograniczeniami we współpracy interdyscyplinarnej, międzysektorowej i międzynarodowej.

Konsultacje skierowane są do szerokiego grona interesariuszy, w tym administracji publicznej, instytucji szkolnictwa wyższego, jednostek badawczych, organizacji kształcenia zawodowego, przedsiębiorstw (w tym MŚP), ośrodków technologicznych, wydawców naukowych, a także do ogółu społeczeństwa.

Przyjęcie Aktu o EPB planowane jest na drugą połowę 2026 r. Dokument będzie koncentrował się na harmonizacji inwestycji w badania i rozwój, zmniejszaniu dysproporcji oraz dostosowaniu polityk badawczych w państwach członkowskich. Jednocześnie utrzymane zostaną kluczowe europejskie wartości badawcze – wolność naukowa oraz równość płci.

Zaproszenie do zgłaszania uwag jest pierwszym etapem procesu konsultacyjnego i będzie otwarte do 10 września 2025 r.