Międzynarodowy zespół astronomów, w tym badacze z University of Toronto, dokonał przełomowego odkrycia w badaniach nad jednym z najbardziej tajemniczych zjawisk we współczesnej astronomii. Naukowcy zarejestrowali i precyzyjnie zlokalizowali najsilniejszy dotąd szybki rozbłysk radiowy (FRB – Fast Radio Burst).

Nowo odkryty sygnał, oznaczony jako FRB 20250316A, a przez badaczy żartobliwie nazwany RBFLOAT (Radio Brightest Flash Of All Time), został zaobserwowany w marcu 2025 roku. Trwał zaledwie jedną piątą sekundy, ale jego energia przewyższyła wszystkie inne źródła radiowe w swojej galaktyce.

Dzięki wykorzystaniu nowej sieci radioteleskopów CHIME/FRB Outriggers – zlokalizowanych w Kolumbii Brytyjskiej, Północnej Kalifornii i Wirginii Zachodniej – udało się wyznaczyć pozycję rozbłysku z niespotykaną dotąd dokładnością. Zjawisko pochodzi z obrzeży galaktyki NGC 4141, odległej o 130 milionów lat świetlnych w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Obszar źródłowy rozbłysku udało się zawęzić do regionu o średnicy 45 lat świetlnych – to tak, jakby dostrzec kostkę gitary z odległości 1000 kilometrów.

Precyzyjna lokalizacja pozwoliła na wykonanie dalszych obserwacji z pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST). Instrument uchwycił słaby sygnał w podczerwieni, który może być śladem czerwonego olbrzyma lub echem samego rozbłysku.

FRB od ponad dekady intrygują astronomów ze względu na swoją ogromną energię i tajemnicze pochodzenie. Dotychczasowe badania sugerowały, że większość z nich powtarza się wielokrotnie, jednak RBFLOAT nie wykazuje takiego zachowania. Oznacza to, że część szybkich rozbłysków radiowych może mieć jednorazowy, bardziej „eksplozywny” charakter.

Odkrycie opisane zostało w dwóch artykułach opublikowanych w Astrophysical Journal Letters – pierwszy dotyczy detekcji i lokalizacji sygnału radiowego, w drugim przedstawiono szczegółowe wyniki obserwacji w podczerwieni wykonanych przez teleskop JWST.

Naukowcy podkreślają, że to odkrycie otwiera nowy etap w badaniach FRB – zjawisk, które mogą stać się nie tylko kosmiczną zagadką, ale również narzędziem do badania struktury Wszechświata.