Powszechne przekonanie, że intensywne korzystanie z urządzeń cyfrowych prowadzi do pogorszenia funkcji poznawczych w późniejszym wieku, zostało ostatnio zakwestionowane przez badania naukowe. Zespół badaczy z Baylor University oraz Dell Medical School na University of Texas w Austin przeanalizował dane z 57 badań obejmujących ponad 411 tysięcy osób w wieku 50 lat i starszych. Wyniki opublikowane w czasopiśmie „Nature Human Behaviour” wskazują, że regularne korzystanie z technologii cyfrowych wiąże się z niższym ryzykiem pogorszenia funkcji poznawczych.
Nowe spojrzenie na wpływ technologii
Badacze skonfrontowali dwie hipotezy: „demencję cyfrową”, sugerującą negatywny wpływ technologii na zdolności poznawcze, oraz koncepcję „rezerwy technologicznej”, zakładającą, że aktywne korzystanie z technologii może wspierać zdrowie poznawcze. Analiza wykazała, że osoby regularnie korzystające z komputerów, smartfonów czy internetu miały o 58% niższe ryzyko upośledzenia funkcji poznawczych oraz o 26% niższe ryzyko ich pogorszenia w czasie, w porównaniu do osób mniej zaangażowanych cyfrowo.
Korzyści płynące z korzystania z technologii mogą wynikać z kilku czynników. Aktywności takie jak rozwiązywanie problemów technicznych, nauka obsługi nowych aplikacji czy utrzymywanie kontaktów społecznych online stymulują mózg i wymagają adaptacji. Dla osób, które nie dorastały z technologią, takie wyzwania mogą działać jak trening poznawczy, wspierając tzw. „rezerwę technologiczną” .
Znaczenie aktywnego zaangażowania
Badacze podkreślają, że kluczowe jest aktywne i zaangażowane korzystanie z technologii. Pasywne spędzanie czasu przed ekranem, takie jak bezmyślne przewijanie treści, nie przynosi tych samych korzyści. Natomiast interakcje wymagające myślenia, planowania czy komunikacji mogą wspierać zdrowie poznawcze.
Wyniki badań sugerują, że technologia, odpowiednio wykorzystywana, może być narzędziem wspierającym funkcje poznawcze w starszym wieku. Zamiast obawiać się negatywnego wpływu technologii, warto promować jej świadome i aktywne użycie jako element profilaktyki zdrowia mózgu.
Źródła: Nature, Media and Public Relations, Dell Medical School
