Zespół naukowców z Uniwersytetu Gdańskiego (UG), we współpracy z badaczami z Politechniki Wrocławskiej (PWr), opracował i opatentował innowacyjną technologię pozwalającą na usuwanie z wód związków zagrażających równowadze hormonalnej organizmów.

Związki endokrynnie czynne (EDCs) to substancje, które – nawet w śladowych ilościach – mogą zakłócać funkcjonowanie układu hormonalnego u ludzi i zwierząt. Ich obecność w wodach powierzchniowych stanowi coraz poważniejsze zagrożenie dla środowiska i zdrowia publicznego. Opracowana przez naukowców technologia umożliwia ich skuteczną neutralizację, bez potrzeby stosowania wysokich temperatur, kosztownych reagentów czy szkodliwych utleniaczy i reduktorów.

Kluczowym elementem rozwiązania jest zastosowanie nietermicznej plazmy atmosferycznej – nowoczesnej i energooszczędnej metody, która umożliwia degradację zanieczyszczeń w przepływającym roztworze wodnym. Innowacyjność systemu polega m.in. na jego ciągłym, przepływowym charakterze, zdolności jednoczesnego usuwania co najmniej siedmiu różnych zanieczyszczeń biologicznie czynnych oraz braku konieczności stosowania szlachetnych gazów, co obniża koszty eksploatacyjne.

W skład zespołu badawczego z Uniwersytetu Gdańskiego weszli:
– dr Agata Motyka-Pomagruk i dr hab. inż. Wojciech Śledź z Zakładu Ochrony i Biotechnologii Roślin Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii UG i GUMed,
– dr hab. Magda Caban, prof. UG oraz prof. dr hab. Piotr Stepnowski, czł. koresp. PAN z Wydziału Chemii UG.

Pracami kierowała dr hab. inż. Anna Dzimitrowicz, prof. PWr, a w badaniach udział brali także naukowcy z Politechniki Wrocławskiej: prof. dr hab. inż. Paweł Pohl, dr hab. inż. Piotr Jamróz, prof. PWr, dr hab. inż. Piotr Cyganowski, prof. PWr oraz dr inż. Dominik Terefinko.

Technologia została już z powodzeniem przetestowana w warunkach laboratoryjnych. Kolejnym etapem prac są testy w środowisku rzeczywistym oraz przygotowania do wdrożenia. Potencjalne zastosowania obejmują m.in. przemysł farmaceutyczny oraz rolnictwo – sektory, które mogą znacząco ograniczyć swoje oddziaływanie na środowisko naturalne dzięki wykorzystaniu tego rozwiązania.