Post przerywany zdobył w ostatnich latach ogromną popularność jako metoda redukcji masy ciała. W mediach społecznościowych przedstawiano go jako prosty sposób na szybką utratę kilogramów i poprawę parametrów metabolicznych. Najnowszy przegląd badań wskazuje jednak, że jego skuteczność nie przewyższa standardowych zaleceń dietetycznych, a w niektórych analizach nie różni się istotnie nawet od braku interwencji.
Otyłość pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego. Z danych World Health Organization wynika, że od 1975 roku liczba osób z otyłością na świecie wzrosła ponad trzykrotnie. W 2022 roku nadwagę miało około 2,5 miliarda dorosłych, z czego 890 milionów żyło z otyłością. W krajach o wysokich dochodach nadmierna masa ciała należy do głównych przyczyn przedwczesnej śmiertelności i chorób przewlekłych, w tym cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych i niektórych nowotworów.
Co pokazuje przegląd badań Cochrane
W przeglądzie opublikowanym w Cochrane Database of Systematic Reviews przeanalizowano 22 randomizowane badania kliniczne z udziałem 1995 dorosłych. Badania prowadzono w Ameryce Północnej, Europie, Chinach, Australii i Ameryce Południowej. Oceniano różne schematy postu przerywanego, w tym post co drugi dzień, okresowe głodówki oraz ograniczenie okna żywieniowego w ciągu doby. Większość obserwacji trwała do 12 miesięcy.
Autorzy porównali efekty postu przerywanego ze standardowymi zaleceniami dietetycznymi oraz z brakiem interwencji. Analiza nie wykazała klinicznie istotnej przewagi postu przerywanego pod względem redukcji masy ciała. Różnice między strategiami były niewielkie i nie miały znaczenia praktycznego w leczeniu otyłości.
Zwrócono uwagę na ograniczenia dostępnych danych. W wielu badaniach uczestniczyły niewielkie grupy osób, a raportowanie działań niepożądanych było niespójne. Większość uczestników pochodziła z krajów o wysokich dochodach i reprezentowała populacje o ograniczonej różnorodności etnicznej, co utrudnia przenoszenie wniosków na inne regiony świata.
Otyłość jako choroba przewlekła
Otyłość ma charakter przewlekły i wymaga długofalowego podejścia terapeutycznego. Krótkoterminowe badania, obejmujące kilka lub kilkanaście miesięcy, nie pozwalają ocenić trwałości efektów ani wpływu na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. W praktyce klinicznej decyzje dotyczące leczenia powinny uwzględniać stan zdrowia pacjenta, jego możliwości oraz długoterminowe bezpieczeństwo wybranej strategii.
