Wspólne Europejskie Przedsięwzięcie w dziedzinie Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC) wybrało sześć nowych projektów, które dołączą do siedmiu już wcześniej zatwierdzonych, aby stworzyć najnowocześniejsze ośrodki badań i rozwoju sztucznej inteligencji w Unii Europejskiej. Te ośrodki, zwane Fabrykami AI, stanowią kluczowy element wzmocnienia potencjału Europy w dziedzinie AI. Inicjatywa ta obejmuje współpracę 21 państw członkowskich oraz dwóch państw stowarzyszonych w ramach EuroHPC.
Nowe Fabryki AI zostaną utworzone w Austrii, Bułgarii, Francji, Niemczech, Polsce i na Słowenii. Całkowita wartość inwestycji wynosi 350 milionów euro, które pochodzić będą zarówno z funduszy Unii Europejskiej, jak i budżetów tych państw.
Polska Fabryka AI (PIAST) będzie zlokalizowana w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym (PCSC), które współpracuje z Politechniką Poznańską, Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz z regionalnymi klastrami i hubami innowacji, w szczególności z Wielkopolskim Klastrem Teleinformatycznym. Finansowanie krajowego wkładu w wysokości 50 milionów euro zapewni Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Cyfryzacji. Kolejne 50 milionów euro PCSS otrzyma od Komisji Europejskiej.
Pierwsze siedem Fabryk AI rozpocznie swoją działalność w kwietniu 2025 roku.
Termin składania wniosków o utworzenie Fabryk AI w trzeciej rundzie konkursu upływa 2 maja 2025 r. Już w kwietniu 2025 roku EuroHPC JU ogłosi konkurs na tzw. Anteny Fabryk AI, który umożliwi większej liczbie państw uczestniczących w programie EuroHPC wdrażanie krajowych usług Fabryk AI bez konieczności inwestowania w własną infrastrukturę superkomputerową.
Fabryki AI będą oferować infrastrukturę i usługi, które pozwolą na pełne wykorzystanie europejskiego potencjału w dziedzinie sztucznej inteligencji.
