Borelioza, znana również jako choroba z Lyme, stanowi rosnące zagrożenie zdrowotne w Polsce i na świecie. W 2023 roku w Polsce odnotowano 25 244 przypadki tej choroby, a w pierwszej połowie 2024 roku liczba zachorowań wyniosła już 9 134, co stanowi wzrost o 18,4% w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego .
Postępy w badaniach nad szczepionką VLA15
Szczepionka VLA15, opracowywana przez firmy Pfizer i Valneva, jest obecnie jedynym kandydatem na rynku, który osiągnął trzecią fazę badań klinicznych. W badaniach trzeciej fazy uczestniczyło około 18 tysięcy osób w wieku od 5 lat, zlokalizowanych w Europie i Stanach Zjednoczonych . W Polsce również prowadzone były takie badania, m.in. przez Uniwersytet Medyczny w Białymstoku. Celem była ocena skuteczności, bezpieczeństwa oraz immunogenności szczepionki.
Wyniki wcześniejszych etapów były obiecujące: preparat wykazał immunogenność wobec wszystkich serotypów białka powierzchniowego OspA bakterii Borrelia oraz potwierdził profil bezpieczeństwa. Większość działań niepożądanych miała charakter łagodny lub umiarkowany.
Oczekuje się, że najważniejsze dane z badania klinicznego trzeciej fazy zostaną opublikowane pod koniec 2025 roku. Następnie planowane jest złożenie wniosku o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, pod warunkiem uzyskania pozytywnych danych z badania trzeciej fazy .(ChPL)
Objawy boreliozy: na co zwrócić uwagę
Borelioza może manifestować się różnorodnymi objawami, które często są niespecyficzne.
Wczesne objawy boreliozy obejmują rumień wędrujący w miejscu ukąszenia przez kleszcza oraz objawy grypopodobne, takie jak gorączka, bóle mięśni i stawów.
Późne objawy boreliozy mogą obejmować zapalenie stawów, objawy neurologiczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, porażenie nerwów) oraz przewlekłe zmęczenie .
Nieleczona borelioza może prowadzić do poważnych powikłań, dlatego w przypadku podejrzenia zakażenia należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
Aktywność kleszczy i profilaktyka
Kleszcze stają się aktywne, gdy temperatura otoczenia przekracza 5–7°C. W Polsce ich największa aktywność przypada na miesiące wiosenne (kwiecień–czerwiec) oraz jesienne (wrzesień–październik). W związku z łagodnymi zimami w ostatnich latach, kleszcze mogą być aktywne wcześniej niż zwykle, dlatego warto zachować ostrożność już od marca .
Aby zminimalizować ryzyko zakażenia, zaleca się stosowanie repelentów, noszenie odzieży zakrywającej ciało podczas przebywania na terenach zalesionych oraz dokładne sprawdzanie skóry po powrocie do domu.
Źródła: Rynek Zdrowia, TVN24, pfizer.com, Apteka Melissa, Medonet
