Mimo że globalne przedsiębiorstwa przeznaczyły już ponad 30–40 miliardów dolarów na rozwój generatywnej sztucznej inteligencji, zdecydowana większość organizacji nie odnotowuje żadnych wymiernych zysków – wynika z najnowszego raportu MIT Media Lab’s Project NANDA, zatytułowanego The GenAI Divide: State of AI in Business 2025 (lipiec 2025).
Badacze wskazują, że mamy do czynienia z wyraźnym podziałem – określonym w raporcie mianem „GenAI Divide” – pomiędzy ogromną skalą wdrożeń a realnym wpływem na funkcjonowanie firm. Podczas gdy 5% projektów pilotażowych integrujących sztuczną inteligencję przynosi milionowe zyski, aż 95% nie wykazuje żadnego efektu finansowego.
Raport jednoznacznie wskazuje, że główną barierą jest tzw. „luka uczenia” – większość systemów generatywnej AI: nie zapamiętuje wcześniejszych informacji, nie potrafi adaptować się do kontekstu, nie uczy się na bazie otrzymywanych danych. Przekłada się to na kruchość procesów, słabą integrację z codziennymi zadaniami i brak trwałego wpływu na wyniki organizacji.
Choć ponad 80% firm testowało narzędzia pokroju ChatGPT czy Copilot, a blisko 40% deklaruje ich wdrożenie, to w praktyce poprawiają one głównie indywidualną produktywność pracowników, nie przekładając się na zysk całego przedsiębiorstwa.
Z kolei „shadow AI” – czyli nieoficjalne wykorzystywanie prywatnych narzędzi AI przez pracowników – okazuje się zjawiskiem powszechnym. Raport pokazuje, że przy oficjalnych subskrypcjach w zaledwie 40% firm, aż 90% zatrudnionych deklaruje codzienne korzystanie z AI w pracy.
Autorzy raportu podkreślają, że szeroka transformacja biznesowa przy użyciu AI nie nastąpi, dopóki systemy nie osiągną zdolności do uczenia się kontekstowego i autonomicznego działania. Do tego czasu największy efekt sztucznej inteligencji widoczny będzie w optymalizacji kosztów zewnętrznych, a nie w restrukturyzacji wewnętrznych procesów.
Badanie oparto na analizie ponad 300 projektów AI, 52 wywiadach z przedstawicielami różnych branż oraz 153 ankietach wypełnionych przez kadrę zarządzającą na czterech międzynarodowych konferencjach. Pełen raport dostępny jest w repozytorium zespołu NANDA Papers.
