13 lipca rząd i Europejska Agencja Kosmiczna ogłosiły, gdzie powstanie Centrum ESA w Polsce. Ośrodek zlokalizowano w Warszawie. Decyzję przedstawili wspólnie premier Donald Tusk, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz dyrektor generalny ESA Josef Aschbacher podczas konferencji w Centrum Nauki Kopernik. Polska jest pierwszym krajem na wschodniej flance Unii Europejskiej, w którym powstanie taka placówka.

Bezpieczeństwo kosmiczne jako priorytet

Nowy ośrodek ma koncentrować się na bezpieczeństwie kosmicznym. Dokładny zakres jego działalności wciąż jest ustalany z ESA. Ministerstwo Rozwoju i Technologii analizowało wcześniej kilka możliwych kierunków: bezpieczeństwo cywilne, technologie podwójnego zastosowania, łączność satelitarną oraz zarządzanie danymi. Rozważano też operacyjne wykorzystanie usług i danych satelitarnych, eksplorację kosmosu, transport kosmiczny i monitorowanie aktywności w przestrzeni kosmicznej. Premier Tusk wspomniał przy tym o budowie pierwszego polskiego statku kosmicznego, który miałby zapewniać transport między Ziemią a satelitami. Dodał, że Europa traci dystans do Stanów Zjednoczonych i Chin w eksploracji kosmosu.

Siedem miast w grze

Ministerstwo nie organizowało formalnego konkursu na lokalizację centrum, więc miasta nie składały oficjalnych ofert. Analizowano za to potencjał naukowo-badawczy, dostępność infrastruktury, zaplecze kadrowe oraz kwestie organizacyjne w poszczególnych regionach. W czerwcu przedstawiciele Gdańska, Poznania, Katowic, Wrocławia, Warszawy, Krakowa i Łodzi spotkali się z ministrem Domańskim, by zaprezentować potencjał swoich miast. Nieoficjalne informacje PAP z kwietnia wskazywały wcześniej na Warszawę i Kraków jako najbardziej prawdopodobne lokalizacje.

Rosnąca rola Polski w europejskim sektorze kosmicznym

Powstanie centrum wynika z ustaleń, jakie Polska poczyniła z ESA pod koniec listopada 2025 roku podczas posiedzenia Rady Ministerialnej Agencji w Bremie. Polska zadeklarowała wówczas łącznie 731 mln euro na realizację misji ESA, z czego blisko 550 mln euro trafi na programy opcjonalne na lata 2026–2028. Całość ustaleń z Bremy złożyła się na rekordowy w historii ESA wkład państw członkowskich, sięgający 22,3 mld euro. Polska należy do Europejskiej Agencji Kosmicznej od 2012 roku. Jej obecność w sektorze kosmicznym rośnie także dzięki misjom załogowym – projektowy astronauta ESA Sławosz Uznański-Wiśniewski poleciał na Międzynarodową Stację Kosmiczną w ramach misji Ax-4 w 2025 roku.