Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce to moment, w którym szczególnie wyraźnie dostrzegamy wkład badaczek w rozwój światowej nauki. Choć historia przez lata częściej eksponowała osiągnięcia mężczyzn, wiele kobiet nie tylko uczestniczyło w najważniejszych odkryciach, lecz także wyznaczało nowe kierunki badań. Wśród nich znajdują się wybitne Polki, których dorobek do dziś inspiruje kolejne pokolenia naukowców.
Symbolem naukowej odwagi pozostaje Maria Skłodowska-Curie – dwukrotna laureatka Nagrody Nobla, pionierka badań nad promieniotwórczością i jedna z najbardziej rozpoznawalnych uczonych w historii. Jej działalność udowodniła, że determinacja, pasja poznawcza i konsekwencja w dążeniu do celu mogą przełamywać nawet najsilniejsze bariery społeczne.
Warto jednak pamiętać także o tych badaczkach, których nazwiska rzadziej pojawiają się w powszechnej świadomości, choć ich osiągnięcia miały ogromne znaczenie dla rozwoju nauki.
Jedną z nich jest Wilhelmina Iwanowska – wybitna astronomka związana z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Specjalizowała się w astrofizyce gwiazdowej oraz badaniach struktury Drogi Mlecznej. Jako pierwsza kobieta w historii została członkinią zarządu Międzynarodowej Unii Astronomicznej, aktywnie uczestnicząc w budowaniu międzynarodowej współpracy naukowej. Jej kariera była dowodem na to, że kompetencje i naukowa rzetelność mogą otwierać drzwi do najbardziej prestiżowych instytucji badawczych.
Na szczególne uznanie zasługuje również Helena Rasiowa, matematyczka i współtwórczyni warszawskiej szkoły logiki. Jej badania nad algebrą Boole’a, teorią modeli oraz logiką matematyczną stworzyły fundamenty dla rozwoju informatyki teoretycznej i sztucznej inteligencji. W czasach, gdy technologie cyfrowe dopiero zaczynały się kształtować, Rasiowa podejmowała zagadnienia, które dziś stanowią podstawę nowoczesnych systemów obliczeniowych.
Historie tych uczonych pokazują, że rozwój nauki zawsze był rezultatem różnorodności perspektyw oraz odwagi w zadawaniu pytań wykraczających poza utarte schematy. Kobiety nie tylko współtworzyły naukową rzeczywistość – często były jej cichymi rewolucjonistkami.
Współcześnie udział kobiet w nauce systematycznie rośnie. W Polsce stanowią one już ponad połowę osób studiujących, a ich obecność w szkołach doktorskich zbliża się do 50 procent. Coraz częściej obejmują także stanowiska liderów zespołów badawczych i kierują innowacyjnymi projektami. Dane te pokazują, że potencjał kobiet w nauce jest nie tylko dostrzegany, ale i coraz lepiej wykorzystywany.
Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce przypomina jednak, że nadal potrzebne jest wzmacnianie równości szans oraz tworzenie przestrzeni sprzyjającej rozwojowi talentów. Nauka potrzebuje bowiem odważnych umysłów – niezależnie od płci – gotowych przekraczać granice tego, co już wiemy.
Wszystkim kobietom i dziewczętom zaangażowanym w rozwój nauki życzymy nieustającej ciekawości świata, odwagi w realizowaniu ambitnych celów oraz satysfakcji z odkrywania tego, co jeszcze niepoznane.